Băng chuyền cấp đông IQF (Individually Quick Frozen, cấp đông nhanh từng cá thể) làm đông riêng từng con tôm, miếng cá, trái cây hay rau củ chỉ trong vài phút, nên sản phẩm ra rời từng con chứ không dính thành khối. Băng chuyền IQF Thermal Jet® của GLORY thổi tia gió lạnh tốc độ cao thẳng vào sản phẩm, phá lớp không khí ấm bao quanh. Nhờ vậy sản phẩm đông nhanh hơn, tinh thể đá nhỏ hơn, ít hao hụt trọng lượng và đẹp hơn.
1. Băng chuyền cấp đông IQF là gì?
IQF là viết tắt của Individually Quick Frozen, nghĩa là cấp đông nhanh từng cá thể. Thay vì làm đông cả khối sản phẩm thành block, băng chuyền IQF đưa từng sản phẩm đi qua dòng khí rất lạnh trên băng tải, nên mỗi con tôm, miếng cá, quả dâu hay hạt rau cắt hạt lựu đều được làm đông riêng. Sản phẩm sau cấp đông vẫn rời: người mua có thể chia phần, mạ băng và đóng gói theo trọng lượng.
Trong băng chuyền GLORY Thermal Jet®, không khí ở –40 đến –42 °C được thổi qua các vòi có hình dạng tính toán chính xác, thẳng vào sản phẩm từ phía trên và phía dưới băng tải. Cách này gọi là thổi tia gió tốc độ cao (impingement). Tia gió phá lớp không khí tĩnh, ấm hơn vốn bao quanh sản phẩm và làm chậm quá trình truyền nhiệt. Nhiệt thoát ra khỏi sản phẩm nhanh hơn nhiều, và đều ở mọi vị trí trên bề rộng băng tải.
Xem thêm
Cấp đông nhanh không chỉ để tăng năng suất. Khi nước trong sản phẩm đông nhanh, nó tạo ra nhiều tinh thể đá nhỏ thay vì ít tinh thể lớn. Tinh thể nhỏ ít làm tổn thương cấu trúc tế bào, nên sản phẩm giữ được độ chắc, màu sắc và vẻ tự nhiên, ít hao hụt khi cấp đông và ít mất nước khi khách hàng rã đông.
2. IQF, tủ đông tiếp xúc hay tủ đông gió?
Hầu hết nhà máy chế biến dùng nhiều hơn một cách cấp đông. Chọn cách nào tùy vào việc bạn bán hàng rời (IQF) hay hàng block, và vào sản lượng.
| Băng chuyền IQF (Thermal Jet®) | Tủ đông tiếp xúc | Tủ đông gió | |
|---|---|---|---|
| Dạng sản phẩm | Rời, đông riêng từng cá thể | Block (tôm, cá, mực trong khay hoặc hộp) | Sản phẩm xếp khay hoặc trong hộp |
| Thời gian đông | Vài phút (thường 3 đến 30 phút) | Khoảng 60 đến 90 phút mỗi mẻ | Theo mẻ, chu kỳ dài hơn |
| Vận hành | Liên tục, nạp liệu bằng băng tải | Theo mẻ, xếp bằng tay | Theo mẻ, trên giá hoặc xe đẩy |
| Nhân công | Ít; dây chuyền đồng bộ | Trung bình; xếp và dỡ hàng | Trung bình |
| Phù hợp nhất | Tôm xuất khẩu, cá phi lê, rau quả, hàng giá trị gia tăng | Thủy sản đông block, sản lượng lớn với chi phí thấp | Mẻ nhỏ, nhiều loại hàng, nhà máy mới bắt đầu |
Xem thêm
GLORY chế tạo cả ba loại: xem trang tủ đông tiếp xúc và tủ đông gió. Với hàng rời giá trị cao cho xuất khẩu, dây chuyền IQF là tiêu chuẩn.
3. Các loại băng chuyền IQF và loại nào hợp với sản phẩm nào
Băng tải và dòng khí quyết định một băng chuyền IQF làm tốt việc gì. GLORY chế tạo năm dòng băng chuyền Thermal Jet®, mỗi dòng có nhiều mức năng suất và luôn được cấu hình theo sản phẩm của khách hàng.
Xem thêm
Năng suất từ khoảng 250 kg/h với máy nhỏ gọn đến 4.000 kg/h với máy tầng sôi. Xem tất cả các dòng máy tại trang sản phẩm.
4. Chọn năng suất thế nào
Năng suất được tính theo kg/h cho một sản phẩm tham chiếu, ví dụ tôm thịt (PD) cỡ 31 đến 40 con/pound, vào máy ở +6 đến +10 °C và ra ở nhiệt độ tâm –18 °C. Đổi sản phẩm thì năng suất thực tế cũng đổi: con to hơn, miếng cá dày hơn hay hàng vào ấm hơn đều cần thời gian đông lâu hơn.
Để tính đúng dây chuyền, kỹ sư GLORY cần biết:
- sản phẩm, cỡ và tỷ lệ của từng loại trong sản xuất
- sản lượng mong muốn (tấn/ngày) và số ca làm việc
- nhiệt độ hàng vào và nhiệt độ tâm yêu cầu
- tỷ lệ mạ băng khách hàng của bạn yêu cầu
- hệ thống lạnh hiện có (môi chất, nhiệt độ bay hơi, công suất sẵn có)
- kích thước phòng, điểm bắt đầu và kết thúc của dây chuyền
Xem thêm
Có hai con số cần quan tâm. Năng suất danh định là mức nhà sản xuất cam kết trong hợp đồng. Năng suất thực tế là mức dây chuyền đạt được với sản phẩm của bạn. Dây chuyền GLORY thường chạy cao hơn năng suất cam kết 15 đến 20% khi đủ công suất lạnh và đủ hàng nạp, tạo khoảng dự phòng cho mùa cao điểm.
5. Dây chuyền cấp đông IQF hoàn chỉnh, từng bước
- 1Băng tải nạp liệuTrải đều sản phẩm trên băng tải với tốc độ phù hợp.
- 2Băng chuyền IQFLàm đông từng sản phẩm đến nhiệt độ tâm yêu cầu.
- 3Máy mạ băng nhúng & phunPhủ một lớp nước lạnh (lớp băng) chính xác.
- 4Băng tải hóa cứngĐể lớp băng cứng lại và ráo nước thừa.
- 5Băng chuyền tái đôngLàm đông cứng lớp băng, đưa nhiệt độ tâm về –18 °C.
- 6Băng tải raĐưa thành phẩm đến khâu phân cỡ và đóng gói.
Băng chuyền IQF là trái tim của dây chuyền, nhưng chất lượng thành phẩm phụ thuộc vào mọi bước phía sau. Một dây chuyền tôm hoàn chỉnh của GLORY vận hành như sau:
Xem thêm
Mỗi bước bảo vệ bước tiếp theo. Ví dụ, nếu không có băng tải hóa cứng, nước tự do sẽ theo vào băng chuyền tái đông, bám tuyết lên dàn lạnh và có thể làm hỏng băng tải. Nếu không có băng chuyền tái đông, lớp băng còn mềm sẽ nứt hoặc dính khi đóng gói. Vì GLORY thiết kế và chế tạo cả dây chuyền, mọi máy đều khớp nhau về bề rộng băng tải, tốc độ và năng suất.
6. Điểm khác biệt của dây chuyền GLORY
Nhiều đơn vị có thể làm một buồng cấp đông. Sự khác biệt nằm ở sản xuất hằng ngày: dây chuyền cần bao nhiêu người, hao hụt bao nhiêu hàng, và chất lượng có ổn định từ giờ đầu đến giờ cuối hay không. Đây là những điểm khách hàng của GLORY thấy rõ nhất.
Công nghệ cấp đông từng cá thể có bằng sáng chế của GLORY, phát triển trên bằng sáng chế riêng từ năm 2007, tự tách rời tôm bên trong IQF. Hàng không cần xếp từng con với khoảng cách cẩn thận. Với băng tải nạp liệu nghiêng, thường chỉ cần 3 đến 4 người cho khoảng 1.000 kg/h tôm rời.
Tôm ra khỏi IQF đã rời từng con và vẫn rời qua các bước mạ băng, hóa cứng và tái đông. Công nhân đóng gói nhận hàng rời, không phải tách từng cụm.
Tỷ lệ mạ băng được chọn theo chương trình và tự động giữ ổn định. Đạt tỷ lệ cao mà không cần đá vảy và sản phẩm không dính nhau (xem mục 7).
Ở mỗi điểm chuyển tiếp, sản phẩm phải đi gọn từ băng tải này sang băng tải kế tiếp. Với băng tải có cánh thông thường, tôm lạnh có thể dính vào băng tải hoặc vào cánh, bị mang ngược xuống phía dưới rồi rớt ra ở chiều băng tải quay về, gây mất hàng và tốn công vệ sinh. Băng tải nghiêng có cánh do GLORY tự thiết kế đặc biệt nhả sạch từng sản phẩm ở đầu ra, không còn hàng dính lại trên băng tải hay trên cánh, toàn bộ được chuyển nhẹ nhàng xuống băng tải tiếp theo.
Master AutoCell® tự điều chỉnh tốc độ mọi băng tải theo sản phẩm và tải, nên nhiệt độ đầu ra và tỷ lệ mạ băng luôn đúng mục tiêu mà công nhân không phải chỉnh từng máy (xem mục 8).
Chạy hơn 20 giờ giữa hai lần xả đá, đến 23 giờ với thế hệ mới nhất, có thổi khí làm sạch tuyết băng tải ngay trong lúc sản xuất. Máy sẵn sàng sau khoảng 30 phút khi khởi động từ đầu và khoảng 15 phút giữa hai ca.
Hơn 700 máy GLORY đang vận hành tại 21 quốc gia, trong đó có Thái Lan, Myanmar, Ấn Độ, Bangladesh, Pakistan, Brazil, Argentina và Chile. Riêng tại Ấn Độ, GLORY đã cung cấp hơn 170 dây chuyền cấp đông hoàn chỉnh cho các nhà chế biến và xuất khẩu tôm.
Tại các thị trường mới, GLORY bảo hành đến 3 năm, như một cam kết về chất lượng thiết bị.
7. Mạ băng: 1 lần, 2 lần và 3 lần
Mạ băng phủ lên thủy sản đông lạnh một lớp băng mỏng, bảo vệ sản phẩm khỏi mất nước và oxy hóa trong quá trình bảo quản và vận chuyển. Mỗi thị trường yêu cầu tỷ lệ mạ băng rất khác nhau, và lớp băng không đều sẽ gây thiệt hại, hoặc vì bù hàng, hoặc vì lô hàng bị trả về.
- Mạ băng 1 lần: 8 đến 28% trong một lượt, tùy cỡ sản phẩm (tham chiếu: tôm PD 31 đến 40 con/lb).
- Mạ băng 2 lần và 3 lần: tỷ lệ cuối cùng đến khoảng 45%. Mỗi lớp được hóa cứng và tái đông hoàn toàn trước khi phủ lớp tiếp theo, nên lớp trước không bị rửa trôi và sản phẩm không dính nhau.
- Vòng tuần hoàn gọn: vòng tuần hoàn của GLORY cho phép 1 máy mạ băng, 1 băng tải hóa cứng và 1 băng chuyền tái đông phục vụ 2 lượt mạ. Bạn có mạ băng nhiều lớp với vốn đầu tư thấp hơn, ít diện tích hơn và chi phí vận hành thấp hơn so với dây chuyền dùng máy riêng cho từng lượt.
- Không cần đá vảy: máy mạ băng nhúng & phun của GLORY có chiller tích hợp làm lạnh bằng propylene glycol. Máy không cần đá vảy, không dùng trực tiếp NH₃ hay Freon bên trong máy mạ băng, và nhiệt độ nước được tự động điều chỉnh theo tỷ lệ mạ băng mục tiêu.
- Ít nước hơn: béc phun SUS 316 của GLORY có thể tiết kiệm đến 42% nước so với béc phun thông thường mà vẫn phủ đều.
8. Master AutoCell®: một tủ điều khiển cho cả dây chuyền
GLORY Master AutoCell® là hệ thống điều khiển đồng bộ, hoàn toàn tự động, được phát triển riêng cho dây chuyền cấp đông IQF. Hệ thống đặt tốc độ băng tải nạp liệu, băng chuyền IQF, máy mạ băng, băng tải hóa cứng và băng chuyền tái đông theo loại sản phẩm, cỡ và tải, rồi liên tục điều chỉnh để nhiệt độ tâm đầu ra và tỷ lệ mạ băng luôn ở mức cài đặt.
- 512 chương trình, khởi động một chạm: chọn sản phẩm, cỡ và nhiệt độ mục tiêu, rồi bấm Enter.
- Ba chế độ vận hành: Tự động, Bán tự động và Bằng tay. Nếu chế độ tự động gặp sự cố, sản xuất vẫn tiếp tục trong lúc kiểm tra.
- Truy cập mọi nơi: màn hình cảm ứng tại dây chuyền, điện thoại qua Wi-Fi, hoặc máy tính SCADA ở phòng máy; giám sát và hỗ trợ từ xa an toàn qua internet từ GLORY.
- Lưu dữ liệu một năm: mọi thông số và trạng thái được ghi mỗi giờ để xem lại, xử lý sự cố và lên kế hoạch bảo trì.
- Cảnh báo và an toàn: lỗi được xác định và hiển thị kèm nguyên nhân; lỗi nghiêm trọng sẽ tự dừng an toàn thiết bị liên quan.
- Ba cấp mật khẩu cho công nhân vận hành, quản lý sản xuất và quản lý cấp cao.
- Thiết kế cho phòng cấp đông: tủ chịu nước rửa, lắp dọc vách băng chuyền, nên công nhân điều khiển ngay tại nơi làm việc.
9. Chi phí vận hành: điện, nước, nhân công, xả đá
Giá mua chỉ trả một lần; chi phí vận hành phải trả mỗi ca. Dây chuyền GLORY được thiết kế để giữ chi phí này thấp:
- Điện: dòng khí thiết kế khí động học và motor IE3 giữ điện năng trên mỗi kg sản phẩm ở mức thấp.
- Xả đá: hơn 20 giờ giữa hai lần xả đá nghĩa là thêm giờ sản xuất và ít dao động nhiệt độ.
- Khởi động: khoảng 30 phút từ đầu và 15 phút giữa hai ca, công nhân đã vào ca không phải chờ lâu.
- Nhân công: ít người ở khâu nạp liệu, không phải chỉnh tay tỷ lệ mạ băng hay tốc độ băng tải.
- Nước và đá: không cần đá vảy khi mạ băng và tiết kiệm đến 42% nước ở béc phun.
- Tỷ lệ thu hồi: hao hụt khi cấp đông thấp và không rớt hàng ở các điểm chuyển tiếp.
10. Vệ sinh và chất lượng chế tạo
Thiết bị cấp đông trong nhà máy thực phẩm được rửa mỗi ngày trong nhiều năm, nên vệ sinh và độ bền phải được tính ngay từ thiết kế.
- Inox SUS 304 toàn bộ, SUS 316 ở những vị trí cần thiết.
- Panel polyurethane dày 150 mm, tấm inox dán chặt vĩnh viễn với lớp foam: không đinh tán, không khe hở đọng nước hay bụi bẩn.
- Sàn dốc thoát nước hoàn toàn, khung đế inox chỉnh được độ cao.
- Hành lang dọc hai bên với cửa cách nhiệt, người vệ sinh tiếp cận được mọi chi tiết bên trong.
- Linh kiện từ các hãng hàng đầu: quạt và phụ kiện cửa của Đức, băng tải inox của Hà Lan, motor giảm tốc của Nhật và thiết bị điều khiển Siemens.
11. Thiết kế theo đơn hàng: từ tư vấn đến bàn giao
Không có dây chuyền cấp đông "tiêu chuẩn", vì không có hai nhà máy nào giống nhau. Mỗi dây chuyền GLORY được thiết kế theo sản phẩm, sản lượng, yêu cầu mạ băng và nhà xưởng của khách hàng.
- Tư vấn
- Tính toán
- Thiết kế
- Chế tạo
- Lắp đặt
- Chạy thử, đào tạo và bàn giao
Xem thêm
GLORY Vietnam thiết kế, chế tạo và chạy thử thiết bị tại nhà máy của mình, phối hợp với GLORY Europe (Hà Lan) về nghiên cứu phát triển, cùng đối tác tại Ấn Độ và văn phòng tại Nhật Bản. Sau bàn giao, kỹ sư GLORY tiếp tục đồng hành qua dịch vụ tại chỗ, phụ tùng và hỗ trợ từ xa.
12. Câu hỏi thường gặp
Chọn và tính năng suất
Nhà máy của tôi cần năng suất bao nhiêu?
Lấy sản lượng mỗi ngày chia cho số giờ sản xuất thực tế, rồi cộng thêm phần dự phòng cho mùa cao điểm và cơ cấu sản phẩm. Ví dụ 20 tấn trong 20 giờ sản xuất là 1.000 kg/h. Kỹ sư GLORY sẽ kiểm tra lại với sản phẩm, cỡ và hệ thống lạnh thực tế của bạn trước khi đề xuất dây chuyền.
Nên chọn băng tải lưới hay băng tải phẳng?
Chọn băng tải phẳng cho cá phi lê, mực, bạch tuộc và hàng giá trị gia tăng, khi vết băng tải ảnh hưởng đến hình thức. Chọn băng tải lưới cho tôm rời, Nobashi, hàng tẩm bột, rau và trái cây, hoặc khi cần linh hoạt nhiều loại sản phẩm.
Một máy IQF có cấp đông được cả tôm, cá và rau quả không?
Được, trong một giới hạn nhất định. Băng chuyền Thermal Jet® băng tải lưới cấp đông được nhiều loại sản phẩm, và Master AutoCell® lưu chương trình cho từng loại. Nhà máy có các sản phẩm quá khác nhau thường bổ sung thêm một dòng máy khác để đạt kết quả tốt nhất.
Có cấp đông tôm nguyên con xếp hộp được không?
Được. Phiên bản băng tải lưới chịu tải lớn được thiết kế cho tôm nguyên con xếp hộp, và với nhiều loại sản phẩm vẫn chạy vượt năng suất danh định. Khoảng cách giữa băng tải và vòi thổi chỉnh được cho hàng xếp hộp hoặc hàng rời.
Dây chuyền cần bao nhiêu diện tích và công suất lạnh?
Tùy năng suất và số lượt mạ băng. Mỗi đề xuất của GLORY đều kèm bản vẽ bố trí và công suất lạnh cần thiết ở nhiệt độ bay hơi –45 °C; khi mặt bằng chật, có thể chọn băng chuyền nhiều tầng.
Chất lượng sản phẩm
Làm sao để tôm không dính nhau?
Công nghệ cấp đông từng cá thể có bằng sáng chế của GLORY tự tách rời tôm bên trong IQF, và mỗi lớp băng được hóa cứng, tái đông trước khi phủ lớp tiếp theo. Sản phẩm luôn rời từ khâu cấp đông đến khâu đóng gói.
Hao hụt trọng lượng khi cấp đông là bao nhiêu?
Thổi tia gió tốc độ cao làm đông rất nhanh nên sản phẩm mất rất ít nước. Con số cụ thể tùy sản phẩm và nhiệt độ; GLORY có thể chạy thử với sản phẩm của bạn để xác nhận.
IQF nhanh hơn tủ đông tiếp xúc bao nhiêu?
Băng chuyền IQF làm đông trong vài phút, thường từ 3 đến 30 phút, còn tủ đông tiếp xúc cần khoảng 60 đến 90 phút mỗi mẻ.
Mạ băng
Mạ băng được bao nhiêu %?
Từ 8 đến 28% trong một lượt tùy cỡ sản phẩm, và đến khoảng 45% khi mạ băng 2 hoặc 3 lần.
Vì sao phải hóa cứng và tái đông giữa các lớp mạ băng?
Mỗi lớp phải cứng hẳn trước khi phủ lớp tiếp theo. Nếu không, lớp băng sẽ bị rửa trôi, lớp cuối không đều và sản phẩm dính nhau.
Có cần đá vảy hay chiller nước riêng không?
Không. Máy mạ băng GLORY có chiller tích hợp dùng propylene glycol và tự điều chỉnh nhiệt độ nước. Chỉ cần nước lạnh nếu chọn thêm công đoạn phun.
Nhân công và vận hành
Dây chuyền cần bao nhiêu công nhân?
Ở khâu nạp liệu, thường 3 đến 4 người cho khoảng 1.000 kg/h tôm rời khi có băng tải nạp liệu nghiêng. Tỷ lệ mạ băng và tốc độ băng tải do Master AutoCell® điều chỉnh, nên không cần người chỉnh từng máy.
Băng chuyền chạy được bao lâu giữa hai lần xả đá?
Hơn 20 giờ, và đến 23 giờ với thế hệ mới nhất, có thổi khí làm sạch tuyết băng tải ngay trong lúc sản xuất.
Khởi động mất bao lâu?
Khoảng 30 phút khi khởi động từ đầu và khoảng 15 phút giữa hai ca.
Nếu tủ điều khiển tự động gặp sự cố thì sao?
Công nhân chuyển sang chế độ Bán tự động hoặc Bằng tay và sản xuất vẫn tiếp tục trong lúc kiểm tra lỗi, tại chỗ hoặc từ xa bởi kỹ sư GLORY.
Chi phí, lắp đặt và dịch vụ
Dây chuyền cấp đông IQF giá bao nhiêu?
Giá phụ thuộc vào năng suất, số loại sản phẩm, số lượt mạ băng, mức độ tự động hóa và phạm vi lắp đặt. Vì mỗi dây chuyền được thiết kế theo đơn hàng, GLORY lập báo giá sau khi xem xét yêu cầu của bạn.
Dùng được môi chất lạnh nào?
Băng chuyền GLORY làm việc với hệ thống lạnh NH₃ hoặc Freon, cấp dịch bằng bơm, thiết kế cho nhiệt độ bay hơi –45 °C.
Giao hàng và lắp đặt mất bao lâu?
Tùy quy mô dây chuyền và mặt bằng. GLORY xác nhận tiến độ chế tạo và lắp đặt trong báo giá, và trực tiếp lắp đặt, chạy thử, đào tạo tại nhà máy.
Chế độ bảo hành và hỗ trợ sau bán hàng thế nào?
Tại các thị trường mới, GLORY bảo hành đến 3 năm. Hỗ trợ gồm dịch vụ tại chỗ, phụ tùng, giám sát và hỗ trợ từ xa qua Master AutoCell®.
GLORY có nâng cấp hoặc mở rộng dây chuyền đang có không?
Có. Có thể bổ sung băng chuyền nhỏ gọn MC, thêm máy mạ băng và băng chuyền tái đông để mạ băng 2 lần, hoặc nâng cấp lên Master AutoCell® để tăng năng suất, tỷ lệ mạ băng hoặc mức tự động hóa.
Đang lên kế hoạch dây chuyền cấp đông mới?
Cho chúng tôi biết sản phẩm, cỡ và sản lượng mỗi ngày. Kỹ sư GLORY sẽ tính toán và đề xuất dây chuyền thiết kế riêng cho nhà máy của bạn.
